Bugun...
Stratejik Maden Bor


Av. Kemal Çelebi
ajans23@ajans23.com
 
 

facebook-paylas
Tarih: 29-11-2019 22:55

Bor, dünyada nadir bulunan ve her geçen gün önemi artan bir element. Dünya bor üretiminin yüzde 72’sini sağlayan Türkiye, bor zengini bir ülke…

Dünyada nadir bulunan besin elementlerinden bir olan bor, bitkilerin yaşaması, hayvan sağlığı ve insanlar için önemli bir role sahip. Bor, endüstrideki birçok sektörde önemli bir madde ve teknolojik gelişmelere doğru orantılı olarak bora duyulan ihtiyaç giderek artıyor. Bor, element ve bileşik olarak nanoteknolojiden atom teknolojisine, temizlik malzemelerinden kanser tedavisine, roket yakıtlarından havai fişeklere kadar geniş bir kullanım alanına sahip. Türkiye, bor rezervi ve üretimi konusunda dünyadaki en stratejik ülke konumunda…

Borun kullanım alanları oldukça fazla ve giderek artıyor. Son yıllarda teknolojideki gelişmeler, nanoteknolojinin endüstride kullanımının artması gibi etkenlerle bora duyulan ihtiyaç da doğru orantılı olarak artıyor. Her sektör bordan faydalanmanın yollarını arıyor. Genel olarak bakıldığında yaklaşık 500 farklı üründe bor izine rastlamak mümkün.

Hafif olan bor, sürtünmeyi azaltması, enerji verimliliği sağlaması, ısıya karşı dayanıklılığı sebebiyle birçok üründe tercih ediliyor. Kimyasal yapısı sebebiyle hidrojen bileşenleriyle birlikte enerji üretiminde de borun önemi giderek artıyor. Borla enerji üretim çalışmaları çerçevesinde yapılan bir araştırmaya göre 200 gram borla 50 megabayt elektrik enerjisi üretilebiliyor. Bu sebeple önümüzdeki yıllarda borun enerji üretimine sağlayabileceği katkılar çok açık.

Bor, kristalize edilmiş saf haliyle elektronik ürünler başta olmak üzere birçok sektörde önemli bir madde. Tel şeklindeki kristalleri uçak ve uzay endüstrisinde kullanılan sentetik malzemelerin üretiminde ve elyaf kuvvetlendirici olarak;

Amorf bor, katı roket yakıtlarında katkı maddesi olarak ve havai fişeklerde;

Demir ve bor alaşımı olan ferrobor; çok sert çeliklerin üretiminde, atom reaktörlerinde nötron absorbanı olarak;

Karbon bor alaşımı borkarbit ve alüminyum bor alaşımı kadretik; bileyleme ve taşlama malzemeleri, aşınmaya dayanıklı parçalarda;

Elementel bor; uçak yakıtlarının temizlenmesinde, gübreler, tenis raketleri ve golf sopası üretiminde kullanılır.

Borun saf olarak ve çeşitli alaşımlarla kullanıldığı diğer alanları şöyle sıralayabiliriz; çeşitli alaşımlar, nükleer yakıtlar, helikopter pervaneleri, savaş uçaklarındaki kaplamalar, işaret fişekleri, radyasyon kıyafetleri, çamaşır tozları, bazı temizlik kimyasalları, ışık dalgası iletkenleri, fren ve debriyaj balataları, çeşitli alanlarda kullanılan zırhlar, kurşun geçirmez yelekler, hava yastıkları, kanser tedavisinde kullanılan radyoterapi cihazları, cam, porselen, seramik, yanmaz kıyafetler, araç motor yağları ve katkıları, cam yünü, tekstil kimyasalları, fotoğraf kimyasalları, yapıştırıcılar, krem, deodorant, pudralar, diş macunları, ilaç, sabunlar, güzellik ve bakım ürünleri…

Bor Rezervleri Hangi Ülkelerde Bulunur?

Bor, dünyada çok az bulunan elementlerden biri. Bu sebeple stratejik bir madde. En önemli bor minerallerinden olan tinkal ve colemanit, Türkiye’de en çok bulunan bor mineralidir. Kalsiyum bor bileşiği olan kolemanit bakımından da zengin bir ülke olan Türkiye, bor oksit rezervi bakımından dünyada birinci sırada.

Türkiye’de Eskişehir’in Seyitgazi ilçesine bağlı Kırka mahallesinde (belde), Kütahya’nın Emet ve Hisarcık ilçelerinde, Bursa’nın Kestelek köyünde, Balıkesir’in Susurluk ve Bigadiç ilçelerinde kilometrelerce uzunlukta bor cevheri bulunuyor. Türkiye’de bor üretimi ve işletmesi devlete ait Eti Maden İşletmeleri’nde yapılabiliyor.

Dünyadaki bor rezervlerinin yüzde 72’sini barındıran Türkiye, bor üretiminde de lider konumdadır. Türkiye’de yaklaşık 2 milyon hektarlık bor rezerv alanı kamulaştırıldı. Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü verilerine göre bu alanlarda bor cevherlerinin rezerv oranları şöyle; kolemanit (%18), üleksit (%1,4), tinkal (%25,3) ve kolemanit+propertit+üleksit (%55,3). Bu cevherlerin toplam rezerv miktarı ise 3 milyar 285 milyon 100 bin tondur. Bor rezervinin gelecekte Türkiye’ye katacağı toplam ekonomik değerin 1 trilyon dolar olduğu öngörülüyor.

Bor rezervi bakımından zengin diğer ülkeler de sırasıyla şöyledir; Rusya, Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Şile, Çin, Peru, Bolivya, Kazakistan, Arjantin, Sırbistan, İran.

Türkiye dışındaki ülkelerde bor rezervlerinin 50 yıllık bor ihtiyacını karşılayabileceği öngörülürken, Türkiye’deki bor rezervlerinin dünyanın 250-500 yıllık bor ihtiyacını karşılayabileceği iddia ediliyor. Bu bakımdan verimli bir bor politikası ile Türkiye, gelecekte ekonomik olarak büyük gelişmeler sağlayabilir. Çalışmalar arttıkça bor zengini olan Türkiye’nin stratejik üstünlüğü daha da artacaktır.Görüşmek Dileğiyle ….



Bu yazı 323 defa okunmuştur.

YORUM YAZ

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

HABER ARA
VİDEO GALERİ
FOTO GALERİ
GÜNDEM'DEN BAŞLIKLAR
Henüz anket oluşturulmamış.
YUKARI